جمال الدين محمد الخوانساري

36

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

1733 الباخل في الدّنيا مذموم وفي الآخرة معذّب ملوم . بخيلى كننده در دنيا مذمّت كرده شده است ودر آخرت عذاب كرده شده وسرزنش كرده شده . 1734 الظّلم يزلّ القدم ويسلب النّعم ويهلك الأمم . ستم مىلغزاند پا را ، وزايل ميكند نعمتها را كه بستمگر داده شده وهلاك مىگرداند امّتها را وامّت جماعتى را گويند كه پيغمبرى بايشان فرستاده باشد وهمچنين صنفى از هر قبيلهء را نيز گويند وهلاك شدن امّتها بسبب ستم وقتي است كه همه ستم كنند ، ويا بعضي ستم كنند وبعضي مانع توانند شد ومانع نشوند ، وگاه باشد كه بسبب بسيارى ستمگر در ميانهء قومي عذاب دنيوي بر تمام آن قوم بشآمت آن ستمگران نازل شود هر چند بعضي از ايشان هيچ گناه نداشته باشند نهايت بر حق تعالى لازم است كه در اين صورت تلافى وتدارك از براي آن بىگناهان در آن نشأه بكند بعنوانى كه ايشان بآن راضى وخوشنود شوند واگر نه ظلم خواهد بود برايشان تعالى اللّه عنه . 1735 العلم يدلّ على العقل فمن علم عقل . علم دلالت ميكند بر عقل پس هر كه علم دارد البتّه عقل دارد . 1736 العلم محيى النّفس ومنير العقل ومميت الجهل . علم زنده كنندهء نفس است باعتبار اين كه جاهل بمنزلهء مرده است چنانكه مكرّر مذكور شد ، وروشن كنندهء عقل است ، وميراننده جهل وناداني است يعنى آنرا زايل كند . 1737 العاقل من تورّع عن الذّنوب وتنزّه من العيوب . عاقل كسى است كه بپرهيزد از گناهان وپاك باشد از عيب‌ها كه همان گناهان باشد وتأكيد سابق باشد وممكن است كه مراد بگناهان افعال بد باشد وبعيبها وخويها وخصلتهاى بد .